दिलीप अधिकारी
एनआरएनए जापान कान्तो, लेखा समिती संयोजक
आजको विश्व राजनीति तीव्र रूपमा परिवर्तन भइरहेको छ। शक्तिशाली राष्ट्रहरूबीचको प्रतिस्पर्धा, आर्थिक स्वार्थ, र रणनीतिक प्रभाव विस्तार गर्ने होडले साना तथा विकासशील देशहरूलाई प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित गरिरहेको छ। विदेशमा, विशेषगरी जापानजस्तो अनुशासित र विकसित देशमा बसेर नेपाललाई हेर्दा, हाम्रो देशका सम्भावना र चुनौती दुवै झनै स्पष्ट देखिन्छन्।
नेपाल भूराजनीतिक रूपमा अत्यन्त संवेदनशील स्थानमा रहेको राष्ट्र हो। चीन र भारतजस्ता दुई शक्तिशाली छिमेकीबीच अवस्थित नेपालले सन्तुलित कूटनीति अपनाउन सकेन भने, अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति संघर्षको प्रभावबाट अछुतो रहन सक्दैन। अमेरिका, चीन, भारत र रुसबीच बढ्दो प्रतिस्पर्धा, BRICS जस्ता गठबन्धनको विस्तार, र विश्व अर्थतन्त्रमा आएको परिवर्तनले नेपालजस्ता देशहरूलाई अझ सजग बन्न बाध्य बनाएको छ।
“दुई ढुंगाबीचको तरुल” भन्ने उखान केवल भाषिक अभिव्यक्ति मात्र होइन, नेपालको यथार्थ हो। यदि हामीले सन्तुलन, विवेक र दूरदृष्टि अपनाउन सकेनौं भने, ठूला शक्तिहरूको खेलमा पिसिने जोखिम सधैं रहन्छ। त्यसैले कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता, परियोजना वा सहकार्य गर्दा राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राख्दै पारदर्शिता र जनउत्तरदायित्व सुनिश्चित गर्नु अत्यावश्यक छ।
तर, बाह्य चुनौतीभन्दा ठूलो चुनौती आन्तरिक कमजोरी हो। राजनीतिक अस्थिरता, अविश्वास, भ्रष्टाचार, र संस्थागत कमजोरीले देशलाई कमजोर बनाउँछ। राष्ट्रिय एकता कमजोर हुँदा विदेशी प्रभाव बढ्ने सम्भावना स्वतः बढ्छ। त्यसैले नेपाली सेना, राजनीतिक दलहरू, र राज्य संयन्त्रप्रति जनविश्वास कायम राख्नु आजको प्रमुख आवश्यकता हो।
नेपाल प्राकृतिक स्रोतले सम्पन्न देश हो। जलविद्युत, पर्यटन, कृषि, जडीबुटी, र सांस्कृतिक सम्पदाले भरिपूर्ण नेपालले सही नीति र नेतृत्व पाएमा आत्मनिर्भर र समृद्ध राष्ट्र बन्न सक्छ। गौतम बुद्धको जन्मभूमि, हिमालको देश, शान्ति र सहअस्तित्वको प्रतीक—यी केवल परिचय इनन्, यी हाम्रो शक्ति हुन्।
अब प्रश्न उठ्छ, हामी नागरिकको भूमिका के हो ?
देशप्रतिको माया केवल भावना मात्र होइन, जिम्मेवारी पनि हो। कर तिर्नु, कानुनको पालना गर्नु, भ्रष्टाचारको विरोध गर्नु, सचेत मतदाता बन्नु, र सत्यका पक्षमा उभिनु—यी हरेक नागरिकको कर्तव्य हुन्। विदेशमा रहेका नेपालीहरूले पनि आफ्नो सीप, अनुभव, र सकारात्मक सोच देश निर्माणमा योगदान गर्नुपर्छ।
नयाँ सरकारप्रति जनताको ठूलो अपेक्षा छ। अबको नेतृत्वले भाषण होइन, परिणाम दिनुपर्छ। सुशासन, पारदर्शिता, रोजगारी सिर्जना, आर्थिक सुधार, र राष्ट्रिय स्वाभिमानको रक्षा—यी क्षेत्रमा स्पष्ट काम देखिनुपर्छ। जनताको विश्वास जित्ने सरकार नै सफल सरकार हुन्छ।
नेपाललाई कुनै पनि शक्ति राष्ट्रको खेल मैदान बन्न दिनु हुँदैन। बरु, सन्तुलित कूटनीति, राष्ट्रिय एकता, र आर्थिक आत्मनिर्भरता मार्फत नेपालले आफूलाई दुई शक्तिबीचको “पुल”का रूपमा स्थापित गर्न सक्छ। यही बाटोले दीर्घकालीन शान्ति, स्थिरता र समृद्धि सुनिश्चित गर्छ।
अन्ततः आजको आवश्यकता डर होइन, सचेतना र एकता हो। हामी सबै नेपालीले आफ्नो देशप्रतिको कर्तव्य बुझेर, जिम्मेवार नागरिकको रूपमा अघि बढ्न सके मात्र नेपाललाई सुरक्षित, स्वाधीन र समृद्ध बनाउन सक्छौं।

